“Moet je betalen om te kijken?” Pippi Langkous is zeer verbaasd dat ze entreegeld moet betalen om een circusvoorstelling te zien. “Moet je tijdens een wandelingetje dan ook betalen om te kijken?”, vraagt ze zich verwonderd af.
Gelukkig niet, want we vinden het heel gewoon om alles om ons heen te bekijken. Toch maken we nauwelijks gebruik van alle kijkmogelijkheden. Het lijkt wel alsof we alleen nadrukkelijk kijken als er bordjes bij hangen (zoals in een museum) of als ons op een andere manier duidelijk gemaakt wordt dat er iets bijzonders te zien is.
In zekere zin is het maar goed ook dat we weinig bewust om ons heen kijken. Sterker nog, onze hersenen zijn ingericht om zo min mogelijk te zien. Om te voorkomen dat we gek worden van alle visuele informatie, filteren onze hersenen alleen de gekke, afwijkende of opvallende dingen eruit. En zo kan het gebeuren dat we volkomen op de automatische piloot onze vaste route door het verkeer afleggen – totdat er ineens onverwacht een auto van rechts komt.
Kinderen kijken wel. Zij verwonderen zich over van alles en nog wat. Wie heeft de onderbroek eigenlijk uitgevonden? Waarom zit er geen cijfertje 10 op de telefoon? Vandaar dat Albert Einstein kinderen zo inspirerend vond. Einstein had nooit afgeleerd om als kind zich te blijven verwonderen, zo verklaarde hij zijn natuurkundige ontdekkingen.
Toch levert het je veel op als je wel zo nu en dan bewust om je heen kijkt. In de vorm van nieuwe ideeën bijvoorbeeld. Daarvoor kun je jezelf doelbewust kijkopdrachtjes te geven. Let onderweg op alle rode voorwerpen die je tegenkomt. Zoek naar streepjesmotieven in kleding. Of ontdek waslijnen. Op dat laatste idee kwam ik nadat mijn vriendin verteld had dat zij een bijzondere voorkeur koesterde voor kunstwerken met een waslijn erin. Sindsdien zie ik ineens overal waslijnen: op foto’s, op weblogs en draden vol wapperend wasgoed op het platteland.
Om je ogen te verwennen met kijkvoedsel kun je natuurlijk op de computer of in boeken zoeken, maar het beste kun je gewoon de straat op gaan. Het liefst naar een straat met leven in de brouwerij, zoals een winkelstraat. Kijk wat de mensen doen, hoe ze eruit zien, wat er in de etalages staat, hoe het straatmeubilair eruit ziet. Oordeel niet, verbaas je slechts. Het is gratis!
